virtuElvis

Kor mange Groer går det på ein Yngve? Vel, Gro var jo ein yndling i si tid, utvilsamt særs dyktig. Og ho blei ei dame som fekk mykje å seie for heile Noreg, på godt og vondt, og sidan har ho blitt, eller prøvd å bli, ei internasjonal røyst. Likevel er det noe med den store skilnaden som ein etterkvart kan se mellom ulike partar i arbeidarrørsla. Går dette skiljet mellom akademikarane og ikkje-akademikarane, dei innfødde i ei arbeidarklasse og dei innfødde i eit parti? Eit slikt skilje, der akademikarane har hatt ein tendens til å dra til høgre, er, viss det er slik, trist for heile rørsla, og heile idéen om eit arbeidarparti. No om dagane går det ein diskusjon om tilhøvet mellom Gro Harlem Brundtland og Yngve Hågensen, der sistnemnte i biografien sin mellom mykje anna påstår at han er offer for ryktemakeri, og at motstandarane hans har nytta upolitiske verkemiddel mot han, mellom anna i kampen om posisjonen som LO-leiar. Kva om ein viktig grunn til desse konfliktane er skiljet mellom akademikarar og ikkje-akademikarar i arbeidarrørsla? Legestudenten Gro, statsrådsdotter frå Frogner, mot den foreldrelause Yngve frå barneheimen?

Sett vekk frå at dette er eit klassisk motiv (eller kan hende nettopp på grunn av det?) er det noe med ideala, grunnlaget for arbeidarrørsla som plagar meg ved tanken på ei Gro eller ein Jens som ideologisk leverandør til ei slik rørsle. Ikkje det at ein akademikar ikkje kan tilføre noe i arbedarrørsla, tvert om, og både Gro og Jens har gitt og gir sin skjerv. Men det er noe med det levde her; livet til ein som har vakse opp på ein barneheim, kontra ei som i barndomen berre har bekymra seg over å få sølvskeia ut før ho sette seg. Og det er også noe med det å kome frå økonomistudiene og rett inn i politikken, utan å ha kjent på noe anna enn eksamenspresset. Det handlar, som Stein Aabø seier i ein kommentar i Dagbladet 29.10., om språk og referansar. I dag er kjemien betre mellom LO-leiaren og leiaren av Ap, framleis ifølgje Aabø. Er grunnen at begge to er akademikarar med likt språk og referansar til den same verda?

Faren min var heile livet sitt ein glødande arbeidarpartimann, som kom frå fattige kår på ein gard langt inne i ein dal. Han tok seg jobb på ein fabrikk av di det ikkje var nok å leve av heime, og han blei på fabrikken heile det yrkesaktive livet sitt. For meg er han erke-arbeidaren. Han skatta bokleg kunnskap, sjølv om han aldri hadde råd til å studere i det heile. Berre ein i søskenflokken kunne sendast av garde på lærarskulen sjølv om fleire hadde hovud til det, og alle dei andre var med og betalte for studiene. Faren min ville formidle dette boklege vidare til oss. Han representerte moral, solidaritet, rak rygg og hardt arbeid, og levde ut fleire eigenskapar og ideal som i min generasjon berre kan kjennast igjen som omgrep og honnørord. Og han hadde ei bestemt kjensle av å vere med på å dyrke fram eit godt samfunn, sterkt motivert av at han sjølv hadde hatt det stridt i oppveksten.

Akkurat her er det noe ein gjerne gløymer i ei tid der grunnen til at ein 16-åring jobbar er at han skal ha råd til å finansiere kontantkorta sine, og der universitetsutdanning er noe nært ei tankelaus bigeskjeft ein held på med av symbolske årsaker. Trass i at eg ikkje er så gamal vel eg meg heller ein Yngve når noe skal seiast om solidaritet og likskap. Det kan godt vere sentimentalt pjatt, men eg stolar meir på ein ovnsarbeidar med gryande steinlunger som kjenner det i heile tilveret sitt viss samfunnet rundt han ikkje er hengsla, enn ein blåruss med lån i yen.

Og, come to think of it, her er grunnen til at eg ikkje skjøner meg på golf og fine bilar.

Trackback-URL for dette innlegget:
http://app.sprayblogg.no/index.bd?fa=tb.add&id=41278