virtuElvis

Eg har f�tt ny blogg

og den kan dere finne her:

www.virtuelvis.net

Dei 4-5 av dykk som les bloggen min er hjarteleg velkomne til å endre bokmerka dykkar. Bloggen her på sprayblogg blir forlatt.

� omtale seg sj�lv i 3. person

Eg kjem med ei passe bra mengde sjølvtillit installert på førehand. Men aldri om eg har omtala meg sjølv i 3. person (eller med same effekt nytta kosenamn om meg sjølv). Kva høgtidelege tankar om seg sjølv får folk til å gjere slikt? Eg kan skjøne at kongelege vil gjere slikt, for dei har jo fått genane sine degradert i generasjonar, men vanlege folk?

Skont

Eg er litt usikker på skrivemåten av dette ordet, men det skal uttalast /skon:t/, med ikkje-kontinental "o", slik vi uttalar han her til lands. Ordet "skont" blir berre brukt, såvidt eg kjenner til, i Stavanger-området, sikkert eit jæruttrykk frå gammalt av, og tyder noe i retning av annanrangs, dårleg. Det er eitt av dei orda som på forbløffande vis ber med seg tydinga i lyden, om lag på linje med "snoffla" (snuble), som også er stavangersk.

Snoffla er mykje meir dekkande enn snuble, av di det høyrest så utruleg klønete ut; det ber med seg ein kløne-estetikk. Slik er det og med "skont", og eg har adoptert ordet rett inn i mi sognedialekt, noe som er umuleg å gjere med "snoffla". Skonta-tv, til dømes, er kanalar som TV-Noreg:

- kva gjer du på i kveld?

- ser på skonta-tv

Når du skal male huset finn du fram nokre skontaklede, rotter er skontadyr, og Framstegspartiet er eit skontaparti.

Flott? Eg slår eit slag for ordet skont, det høyrest solid annanrangs ut, og det er ikkje lydleg tvil om kva du meiner når du bruker dette ordet.

The new man is the old teacher

Mannsidealet er for tida under fleire luper. Mannen har vore gjenstand for diskusjon så lenge no, at den sjølvopptekne delen av feministrørsla, dei som ikkje greier å tenkje lenger fram en til sin eigen oppvaskbenk, burde bli uroa: Det som skulle bli eit fokus på kvinnerettar har blitt eit fokus på mannsrolla. Dermed lever vi framleis i eit slags patriakalsk samfunn; det er mannen alt dreier seg om. Eller: Vi lever i eit dobbeltpatriarkalsk samfunn, der vi framleis har ting å streve med for å oppnå full likestilling, i tillegg til at dei vulgære kvinnerørsla har sytt føre å gjere oss menn så merksame på kva for noen drittsekkar vi er. Mannsrolla er i fokus heile tida, sett frå alle kantar. Dette gir seg komiske utslag, ikkje minst på bekostning av kvinnene. For oss gutar som både skal leve saman med jentene, og i nokre tilfelle (som mitt) skal oppdra jenter, blir det berre vanskeleg.

Hvor skal min hjelp komme fra*, som det heiter i Salmane? Jo, den ideelle mannen for å tekkjast den moderne kvinna finn vi masseprodusert i lærarhøgskulane frå 70-talet og fram til våre dagar. Viss du var ein gut då du byrja på lærarskulen, blei du ein gutoid då du slutta. Garantert. Eit betre uttrykk på desse skapnadene, gutoidane, som vi jo alle har hatt røynsler med i løpet av livet, er PedKjerring (av "pedagogikk" -- retninga som fekk ta overhand, og "kjerring" -- kjønnet hvis tankar fekk dominere innhaldet i pedagogikken og metodikken). Ei PedKjerring er først og fremst eit kjønnsnøytralt uttrykk; PedKjerringa kjem i begge kjønn. Men ho er mest oppsiktsvekkjande som mann, det er den lærarhøgskuleutdanna 30-årige, mannlege PedKjerringa som får deg til å stoppe opp og tenkje over både eitt og hitt.

PedKjerringa har altså trudd på pedagogikken som blir formidla av dei kvinnelege, nyss fråskilde, inkontinente 55 år gamle høgskulelektorane med svære filler, skjeiv pannelugg og keramikkøyredobb i det eine øyret. Denne pedagogikken handla ikkje om fagleg dyktigheit, men om drama og samtalar. Kan du få elevane til å danse namnet sitt**, har du nådd inn til deira inste. Dersom to gutar på 12 fyk i tottane på kvarandre, skal årsakene til problemet snakkast om.

Greia er: Gutar snakkar ikkje, dei slåst. Når dei ikkje likar noe ein lærar gjer, viser dei fingeren og ber vedkomande dra til helvete. Jo eldre dei blir, jo mindre slåst dei, sjølv om nokre framleis tar ut noe av testosteronet ved å vere store i kjeften. Jenter slåst ikkje, dei snakkar. Når dei ikkje likar noe ein lærar gjer, snakkar dei om dette til andre. Jo eldre dei blir, jo fleire snakkar dei med, grundigare og på meir infamt vis. Ein gut med problem ut-agerer, ei jente inn-agerer. Guten blir eit problem, jenta har eit problem. Og dei skeivklypte skilsmissene med brende bh-ar og keramikk hengande frå øyret forstår ikkje dette: For dei er vi alle jenter.

Men slik er ikkje verda utanfor dramatimen. Og dette kuppet, for det er jo ikke anna enn eit kupp gjort av kvinnelege pedagogar og dramalærarar, produserer nyttige idiotar, PedKjerringa, som vi blir utsett for i heile skulegongen. Kuppet resulterer i at gutane har blitt sosiale og faglege skuletaparar. Gutane på skulen forstår rett og slett ikkje språket. Problemet til Tommy er over i det han drar til Ronny, og Ronny drar til han igjen. Men i staden skal no Tommy og Ronny danse problemstillinga til kvarandre.

Den nye mannen, den som tekkjast kvinna, er altså den gamle læraren, og skal du vere ei ung, progressiv jente, må du leite etter ein syklande fyr med skinnvest og briller, og med eit heilt ubevisst forhold til hår i andletet og kroppslukt. Der har du han som vil snakke med deg og som kan setje opp heile problemet ditt som eit dansestykke.***

* Eg nyttar her ein teknikk eg lærte av min gamle lærar i norrønt og syntaks på Universitetet i Stavanger, Kåre Flokenes: Når det er ei sak eg ikkje kan stå inne for eller meiner, nyttar eg bokmål. Alt som er kronglete og uklårt når det gjeld mitt forhold til det, blir formidla på bokmål.

** Jo, eg måtte dette medan eg gjekk på ped. sem.

*** Nei, eg er ikkje bitter og skild, eg er lukkeleg og sambuande

Ventemusikk

For eit par dagar sidan hadde eg eit problem eg ville drøfte med ein saksbehandlar hos Netcom. I den same perioden hadde visstnok heile Noreg problem dei ville drøfte med Netcom, sidan det var umogleg å få sendt av garde ein einaste SMS. Hos Netcoms kundesenter får du, som hos alle andre telefon-kundesenter, ulike val: Tast 1 for faktura, tast 2 for ekstratenester, osv. Eg tasta 3, for eg ville snakke med ein vaskeekte kundebehandlar. Og eg ble då, som forventa, sett på vent.

Eg sat ikkje berre på vent, eg sat i eit reint panfløytehelvete, der eg måtte lytte til Roald Engelbergs perverse tolkingar av populærmusikk frå det 20. hundreåret. Dette skjer jo sjølvsagt uansett om eg ringer til Netcom eller bilverkstaden. Mitt einaste poeng her er å kome med eit ønske: Kan ikkje noen lage ulike val for ventemusikk, slik at du, når du har gjort deg vekk med å velge tenestar, får nokre nye val: Tast 1 for Roald Engelbergs panfløytemusikk, tast 2 for køntri, tast 3 for Sigmund Groven plays Sissel Kyrkjebø, osv? Valfridom.

The World According to T9: 3

Viss du av ein eller anna grunn treng å taste inn ordet "loffen" på mobiltelefonen (kven veit, handleliste, dikt av J. E. Vold, osv), presenterer min nyinnkjøpte Sony Ericsson alternativet "jødedo".

Kva i alle dagar er ein jødedo?

iTunes Music er her snart...

... om lag samstundes med Tiger. Oh, joy. Dei som ikkje veit kva eg snakkar om, held til på feil dataplattform.

Det blir inga jul

av di MacGyver-epsiodene ikkje kjem p� marknaden f�r etter jul:

http://web3.aftenbladet.no/kultur/article159877.ece

Og no er eg ikkje ironisk; eg er ein die hard Macgyver-fan, og tar serien heilt p� alvor.

Geniale forretningsid�ar: Trusseltelefonen

Ein ny forretningsid� slo ned i meg hin dagen, i samband med pyramideskandalane som vi h�yrer s� myke om i media: Ein trusseltelefon. Ein trusseltelefon er slett og rett ei teneste som eg kunne tenke meg � tilby, og konseptet er ganske enkelt: Dersom du har behov for � true noen med eitt eller anna, tar du kontakt med meg, trusseltelefonen vers�god, og gir meg telefonnummeret til den eller dei du vil eg skal true. Det kan vere alt fr� lette truslar om vald p� grensa til kos, via knusing av knesk�ler, heilt opp til truslar om drap. Trussel om sm�vald p� ein person, priskategori A; trussel om drap av heile familiar, priskategori H, og s� eit spekter i mellom A og H.

Ein samtale fr� trusseltelefonen kan til d�mes g� f�re seg slik:
(det ringer)
- Hallo...?
- Ja, hei, goddag du, dette er fra trusseltelefonen - "Alt annet enn duer, for vi truer!" Du har gjerne h�yrt om oss?
- Nei, men kva gjeld dette?
- Jo, no skal du h�yre. Det har seg slik at du skuldar Hells Angels p� Braut utanfor Bryne ganske mykje pengar. Eg forst�r det slik at du driv litt med distribusjon av tyngre narkotiske stoff...?
- Nei... eller jo... litt
- �, s� koseleg! Sei meg, koss er det i stoffdistribusjonsn�ringa om dagane? Eg har h�yrt at det er nedgangstider, og lite � hente, s�rleg sidan politiet har skjerpa etterforskinga si?
- Ja, du kan seie det slik. Det er vanskeleg � rekruttere nye brukarar, folk er s� j�vla fornuftige om dagane. Bruker pengar og tid p� ferier og slikt.
- Ja, har h�yrt det. S� synd. Men, du: Saken er alts� den at Hells Angels har bestilt en trussel via oss, og eg skal d� bodbringe den til deg.
- �, kva slags trussel er det?
- Det er ein uspesifisert trussel om avliving, prisklasse A, der du sj�lv kan velge avrettingsm�te. Bestemmer du deg innan 10 dagar, f�r du ein refleksvest med p� kj�pet.
- S� bra! Kan eg bestemme meg med ein gong?
- Ja.
- D� vel eg avretting ved pistolskot. Nei, forresten, eg tar hagle. Avsaga. I hovudet.
- Ja, d� har eg notert det . Og d� sender eg refleksvesten i posten til deg, ok?
- Heilt kanon! Og takk skal du ha. Hels Angels (latter) - tok du'an?
- (h�g, skingrande latter) Ja! (meir latter) Eg skal helse. Ha det fint!
- Ha det!

Det geniale, om eg s� m� seie det, er jo her at du som har eit anstrengt forhold til ein person slepp � f� p� deg at du har trua noen, og eg som ikkje har eit anstrengt forhold til vedkomande kan overbringe trusselen, utan � setje deg i kontakt med den truga. Eg har tausheitsplikt, men samstundes kan politiet f� overlevert m�nadleg ei liste over truslar fr� meg, slik at dei i alle h�ve har oversyn over generelle truslar.

Eg ser og f�re meg at verksemda kan utvidast til b�e m�lformer, for viss du skriv nynorsk er det jo urettferdig � bli trua p� bokm�l. Trugsm�lstelefonen.

Noen som vil vere med � investere?

Internett er moralsk

og har ein innebygd normerande funksjon. Prov: Viss Se og H�r skulle ha nytta namnet sitt i webadressa si, som jo er vanleg � gjere, hadde webadressa blitt "se og hor".

Dette synest eg var l�ye.

The World According to T9: 2

Igjen: Ordboka p� telefonen min sender meg ut i vanskelege situasjonar. Sambuaren min boksar, og boksarar skal jo vegast f�re kampar. Derfor sendte eg ho ei melding rett f�r veginga til kampen for nokre dagar sidan, og tenkte eg skulle l�gne meg til med meldinga "Hei, tjukka." Slikt kan vere morosamt i anoreksi-idrettar som boksing og slikt. Men p� min mobil blei det "Hei, ulukka."

� kalle dama si "tjukka" er ein ting, "ulukke" noe heilt anna. Ulukke er ille. Dette veit eg blir sanksjonert. "Tjukka" kunne passere i konteksten, ho er slett ikkje tjukk, men "ulukka" passerer ikkje. S� no f�r eg se kva som skjer framover.

Lesing

Eg pr�ver om dagane � skape ei kobling mellom hyperteksten og ideen om det desentaliserte, avautoriserte. Fleire artiklar er skrivne om poststrukturalistisk teori versus WWW, men dei fleste f�lgjer direkte diskusjonane kring litteratur og dekonstruksjon, slik desse diskusjonane har blitt f�rte i akademia dei siste ti�ra, lenge f�r WWW. Eg leitar etter det nye i sj�lve lesaropplevinga p� WWW. Eller lesargjerninga, lesarrolla. Sj�lvsagt kan ein trekke poststrukturalistisk teori ned over eit kvart tekstmateriale, ogs� det ein finn p� WWW. Men seier det eigentleg noe nytt om det som skjer n�r ein les p� digitale medier? Eg synest det verkar litt vel enkelt og tvangsprega � overf�re tankane som er gjort kring lesing av litteratur fr� papirverda til den digitale verda og WWW. Ideane om "writerly texts" versus "readerly texts", det multivokale i tekstane, lenkjer mellom ulike noder osv, (Barthes, Bakhtin, Derrida) er idear som kan seiast � gjelde WWW p� ein direkte og konkret m�te, sidan WWW faktisk er eit nettverk best�ande av noder, lenka saman. Men eg har ei bestemt kjensle av at det blir for banalt � p�st� at poststrukturalistisk tekstteori endeleg finn heim p� WWW.

Instant Eidsv�g

Rockepresten er ute med ei ny plate igjen, diverre. For dei som ikkje gidd � kj�pe platene hans, men av ein eller annan grunn likevel er interessert i kva han syng om, vil eg gje ei oppsummering her. Dette er 50 av tekstane hans, i kortformat, utan rim og tonef�lgje:

"Eg har s� lyst til � pule deg, men kan av ulike �rsaker strengt tatt ikkje gjere det.
Likevel gjer eg det, for eg kjem unna med det sidan det � synge om moralske brester er kult.
Dessutan tilgir i alle fall Gud meg. Trur eg."

Dette er kortforma av dei 50 neste tekstane hans:

"Eg lurer p� om Gud finst. Eeeehhhh - jo. Eg trur han finst. Men eg tviler litt. Men trur litt og.
Derfor kan eg pule deg, av di det er kult med ein moralsk brest, og sidna Gud ikkje sender meg til Helvete. Kanskje."

Slik. No sparar du ein god slump pengar.

2y = 1g

Kor mange Groer g�r det p� ein Yngve? Vel, Gro var jo ein yndling i si tid, utvilsamt s�rs dyktig. Og ho blei ei dame som fekk mykje � seie for heile Noreg, p� godt og vondt, og sidan har ho blitt, eller pr�vd � bli, ei internasjonal r�yst. Likevel er det noe med den store skilnaden som ein etterkvart kan se mellom ulike partar i arbeidarr�rsla. G�r dette skiljet mellom akademikarane og ikkje-akademikarane, dei innf�dde i ei arbeidarklasse og dei innf�dde i eit parti? Eit slikt skilje, der akademikarane har hatt ein tendens til � dra til h�gre, er, viss det er slik, trist for heile r�rsla, og heile id�en om eit arbeidarparti. No om dagane g�r det ein diskusjon om tilh�vet mellom Gro Harlem Brundtland og Yngve H�gensen, der sistnemnte i biografien sin mellom mykje anna p�st�r at han er offer for ryktemakeri, og at motstandarane hans har nytta upolitiske verkemiddel mot han, mellom anna i kampen om posisjonen som LO-leiar. Kva om ein viktig grunn til desse konfliktane er skiljet mellom akademikarar og ikkje-akademikarar i arbeidarr�rsla? Legestudenten Gro, statsr�dsdotter fr� Frogner, mot den foreldrelause Yngve fr� barneheimen?

Sett vekk fr� at dette er eit klassisk motiv (eller kan hende nettopp p� grunn av det?) er det noe med ideala, grunnlaget for arbeidarr�rsla som plagar meg ved tanken p� ei Gro eller ein Jens som ideologisk leverand�r til ei slik r�rsle. Ikkje det at ein akademikar ikkje kan tilf�re noe i arbedarr�rsla, tvert om, og b�de Gro og Jens har gitt og gir sin skjerv. Men det er noe med det levde her; livet til ein som har vakse opp p� ein barneheim, kontra ei som i barndomen berre har bekymra seg over � f� s�lvskeia ut f�r ho sette seg. Og det er ogs� noe med det � kome fr� �konomistudiene og rett inn i politikken, utan � ha kjent p� noe anna enn eksamenspresset. Det handlar, som Stein Aab� seier i ein kommentar i Dagbladet 29.10., om spr�k og referansar. I dag er kjemien betre mellom LO-leiaren og leiaren av Ap, framleis if�lgje Aab�. Er grunnen at begge to er akademikarar med likt spr�k og referansar til den same verda?

Faren min var heile livet sitt ein gl�dande arbeidarpartimann, som kom fr� fattige k�r p� ein gard langt inne i ein dal. Han tok seg jobb p� ein fabrikk av di det ikkje var nok � leve av heime, og han blei p� fabrikken heile det yrkesaktive livet sitt. For meg er han erke-arbeidaren. Han skatta bokleg kunnskap, sj�lv om han aldri hadde r�d til � studere i det heile. Berre ein i s�skenflokken kunne sendast av garde p� l�rarskulen sj�lv om fleire hadde hovud til det, og alle dei andre var med og betalte for studiene. Faren min ville formidle dette boklege vidare til oss. Han representerte moral, solidaritet, rak rygg og hardt arbeid, og levde ut fleire eigenskapar og ideal som i min generasjon berre kan kjennast igjen som omgrep og honn�rord. Og han hadde ei bestemt kjensle av � vere med p� � dyrke fram eit godt samfunn, sterkt motivert av at han sj�lv hadde hatt det stridt i oppveksten.

Akkurat her er det noe ein gjerne gl�ymer i ei tid der grunnen til at ein 16-�ring jobbar er at han skal ha r�d til � finansiere kontantkorta sine, og der universitetsutdanning er noe n�rt ei tankelaus bigeskjeft ein held p� med av symbolske �rsaker. Trass i at eg ikkje er s� gamal vel eg meg heller ein Yngve n�r noe skal seiast om solidaritet og likskap. Det kan godt vere sentimentalt pjatt, men eg stolar meir p� ein ovnsarbeidar med gryande steinlunger som kjenner det i heile tilveret sitt viss samfunnet rundt han ikkje er hengsla, enn ein bl�russ med l�n i yen.

Og, come to think of it, her er grunnen til at eg ikkje skj�ner meg p� golf og fine bilar.

Gratla

til oss med det (snart) flunka nye universitetet her i Stavanger! Hipp, hipp! Ein kvar europeisk storby, seier Bondevik, treng ein katedral, eit universitet og eit fotballag i eliteserien. Katedral har vi hatt i hundrevis av �r, og universitet f�r vi alts� fr� 1.1. neste �r, men vi manglar eit elitelag. Framleis if�lgje Bondevik. Vel, vi manglar vel ogs� ein stor by. Men, alts�: Hurra for Universitetet i Stavanger.